Durven Kiezen

Ik was elf toen ik naar de middelbare school ging. Dat is vroeg. Te vroeg eigenlijk om al iets te moeten vinden van later. En toch begon het toen al. Wat wil je worden? Welke richting past daarbij? Waar ben je goed in? Wat vind je leuk? Keuzes maken. Ik wist nog niet eens precies wat ik morgen wilde doen, laat staan wat ik later wilde worden. Maar als ik iets moest zeggen, dan was het iets met schrijven. Journalistiek leek me leuk. Verhalen ophalen, vragen stellen, schrijven, de rode draad zoeken. Dat had ik toen natuurlijk nog niet zo mooi kunnen uitleggen, maar ik voelde wel dat woorden me trokken.

Mijn moeder zei altijd: doe wat je leuk vindt. En dat is misschien wel het beste advies dat je iemand kunt geven, totdat de wereld eromheen zich ermee gaat bemoeien. Want ergens tussen voelen wat je leuk vindt en daadwerkelijk kiezen wat je gaat doen, komt er vaak van alles bij. Adviezen, meningen, verwachtingen, vergelijkingen. Mensen die het goed bedoelen en stemmen die vragen of het wel verstandig is. En ga dan nog maar eens rustig kiezen.

Maar goed, ik moest dus kiezen. En daar kwamen allerlei gedachten bij kijken. Is journalistiek niet te specifiek? Wat kun je daar precies mee? Kom je daar wel tussen? Is het niet slimmer om iets breders te kiezen, zodat je daarna nog alle kanten op kunt?

Dat laatste, daar zat iets in, dacht ik. Breder klonk verstandiger en veiliger. Misschien ook wel volwassener. Het voelt een beetje alsof je jezelf dan meer kansen geeft door nog niet te veel te kiezen. Dus ik liet journalistiek voor wat het was en koos voor de opleiding tot managementassistent. Ik had gelezen dat je daar ook leerde schrijven, verslagen maken, notuleren en zelfs een tijdschrift kon maken. Leuk, dacht ik. Dan zit er toch nog iets van schrijven in en dan kijk ik later wel wat ik hiermee ga doen. En daar gebeurde het eigenlijk al.

Ik koos een weg die genoeg leek op wat ik leuk vond, maar breed genoeg bleef om niet te spannend te voelen.

Uiteindelijk is het goed gekomen. Sterker nog, ik denk dat ik door al die omwegen precies heb geleerd wat ik nu nodig heb. Ik kwam terecht in organisaties, in de evenementenwereld, in communicatie, in merken, in ondernemersverhalen. Ik leerde kijken naar hoe mensen zich presenteren en hoe bedrijven iets proberen over te brengen. Soms bewust, maar vaak onbewust. Dus nee, ik denk niet dat die keuze verkeerd was, maar ik herken nu wel het patroon.

We kiezen vaak niet wat het meest klopt. We kiezen wat genoeg klopt én veilig genoeg voelt.

En dat doen we niet alleen als we elf jaar zijn en een opleiding moeten kiezen. We doen het later nog steeds. In ons werk, in hoe we onszelf laten zien en in de woorden die we gebruiken. We blijven breed, omdat breed voelt alsof we ruimte houden. Om te groeien, om niemand buiten te sluiten en vooral om nog te kunnen veranderen. Je wilt niet te veel op één ding vastgepind worden. En ik snap dat heel goed, we zijn toch ook niet één ding? We zijn niet alleen ondernemer, schrijver, coach, fotograaf, stylist of consultant. We kunnen juist heel veel, hebben verschillende ervaringen, interesses, lagen en kanten. Maar een personal brand hoeft niet alles van jou te vertellen. Juist niet, eigenlijk. Het moet duidelijk maken waar mensen jou aan mogen koppelen. En ik denk dat het daar spannend wordt.

Personal branding is in de kern niet: jezelf zichtbaar maken. Het is: durven kiezen wat zichtbaar mag worden. Welke kant van jouw verhaal naar voren mag, welke woorden mensen aan jou mogen verbinden en waar je om bekend wilt staan, ook als dat betekent dat je niet meer alles tegelijk hoeft te zijn. Dat klinkt mooi, maar in de praktijk voelt het vaak toch niet zo.

Kiezen betekent dat iets scherper wordt. En scherper worden betekent dat sommige mensen zich minder aangesproken voelen en dat dus niet iedereen zich aan jou verbindt of niet iedereen jou leuk vindt. En dat vinden we blijkbaar lastig.

Dus, dan zeggen we toch gewoon dat we breed inzetbaar zijn en dat we meerdere dingen doen? En vaak is dat ook waar, maar soms is het ook een mooie manier om nog niet te hoeven zeggen: dit is waar ik voor sta.

Ik herken mezelf hier ook in. Je weet namelijk heel goed wat je doet, maar zodra je het moet opschrijven, wordt het toch ingewikkeld. De zinnen die je schrijft voelen beperkt, alsof je jezelf vastzet. Je wilt niet zeggen dat je alleen visuele branding doet, want je kijkt ook naar strategie. Of niet alleen strategie, want je kijkt ook naar gevoel. Je probeert eigenlijk jouw hele binnenwereld in één zin te proppen.

Voor jou voelt dat waarschijnlijk overzichtelijk, maar iemand anders kent die binnenwereld niet. Die ziet een post, een website, een bio en een paar mooie foto’s en op basis daarvan probeert diegene te begrijpen: waar moet ik haar plaatsen? Waarvoor moet ik haar onthouden?

En als jij alles tegelijk probeert te zijn, dan wordt dat heel moeilijk.

Mensen onthouden je namelijk niet als volledig mens. Ze onthouden een gevoel of een manier van kijken. Of iemand die rust brengt of scherpte geeft.

Dat is personal branding. De keuze om duidelijk genoeg te worden zodat mensen iets in jou kunnen herkennen.

Ik denk dat er rondom personal branding een misvatting is ontstaan, waardoor het soms ongemakkelijk voelt. Alsof je iemand anders moet worden en jezelf moet verpakken in een versie die online beter werkt. Maar volgens mij vraagt personal branding niet dat je iemand anders wordt. Het vraagt juist dat je stopt met jezelf overal een beetje aanpassen. Dat je niet steeds kiest voor de veilige, brede route omdat die verstandiger lijkt, maar dat je durft te zeggen: dit is waar ik voor sta. 

Dat hoef je niet voor altijd vast te zetten, maar het moet wel duidelijk genoeg zijn om op te bouwen. Want je mag groeien, veranderen en onderweg ontdekken dat je verhaal anders wordt, maar groeien is iets anders dan breed blijven en er voor iedereen zijn.

Ik denk soms terug aan dat meisje van elf dat journalistiek leuk vond, maar toch koos voor de veiligere route. Ik heb er geen spijt van, maar ik herken het inmiddels wel. Ergens wilde ze toen al doen wat ze nu doet, alleen durfde ze er op dat moment nog niet volledig voor te kiezen.

En datzelfde geldt voor personal branding. Het begint niet bij jouw zichtbaarheid, maar bij de moed om te kiezen waar je zichtbaar om wilt zijn.